Ómetanlegar heimildir skráðar

Þegar fjallað var um móðuharðindin í samfélagsfræðitímum í barnaskóla verkuðu lýsingarnar á þessum mestu hörmungum sem gengið hafa yfir þjóðina frekar framandi og fjarlægar. Tölur um hve margt fé féll, um hve mörg prósent þjóðinni fækkaði og hversu margar bújarðir fóru undir hraun áttu það til að fara inn um annað eyrað og út um hitt. Storknað og mosavaxið hraun þekkti maður auðvitað vel en tengingin milli hraunsins og þeirra erfiðleika sem geta fylgt því að búa á eldfjallaeyju var frekar veik í huga þess sem ekki hafði reynt það.

Ýmsar skráðar heimildir eru til um þau fjölmörgu eldgos sem orðið hafa á Íslandi á sögulegum tímum, því ítarlegri sem þær eru nær okkur í tíma. Áhugaverðastar eru þær heimildir sem lýsa áhrifum atburðanna á líf þeirra manna og dýra sem upplifðu þá. Jón Steingrímsson lýsti til dæmis með afar myndrænum hætt fyrsta öskufalli Skaftárelda, árið 1783, þannig að morguninn hefði verið svo óvenjufagur „að mönnum finnst helst sem gjörvöll náttúran haldi í sér andanum". En um dagmálabil verða umskipti og jörðin rökkvast. „En nú tekur einnig að rigna yfir þéttum sandi, dökkgráum og bláleitum, svo að sporrækt verður á jörðinni og vart sér handaskil í húsum inni, en þar sem þessi aska fellur í vatn, gerir það svart sem blek. Fénaður hópar sig saman og veit ekki hvaðan á sig stendur veðrið og fuglar fljúga upp með sáru kvaki, áttavilltir og óttaslegnir."

Sambærilegar lýsingar bárust úr í Eyjafjallajökulsgosinu í fyrra og Grímsvatnagosinu nú, af öskufalli svo svörtu að vart sá handa skil eða „niður á tærnar með vasaljósi" eins og bóndi nokkur orðaði það á Mbl.is. Ég hugsaði fyrst með mér að þarna hlyti nú að vera fært aðeins í stílinn, því undir heiðskírum himni í Reykjavík hljómuðu þessar lýsingar álíka fjarlægar og í samfélagsfræðinni í gamla daga. Þegar ég sá myndir í kvöldfréttum frá svæðinu varð mér hinsvegar ljóst að þetta voru engar ýkjur. Við búum á eldfjallaeyju en það eru Eyfellingar, Skaftfellingar og Rangæingar sem þekkja það best hvað í því felst og bera þyngstu byrðarnar. Ástandinu í Kötlugosinu árið 1625 var t.a.m. lýst þannig af klausturhaldara í Þykkvabæ að þar hefði enginn maður átt „nýtan svefn eða rólega stund, hvorki nótt né dag, að ekki væri enn sami kvíði, skelfing og ótti á hverjum manni".

Sagt er frá æðruleysi bænda á hamfarasvæðinu og það er sannarlega aðdáunarvert en engan skyldi heldur undra þótt þeir bogni stöku sinnum og finnist yfirþyrmandi á sálinni að takast á við kolsvartan daginn, líkt og einn þeirra játaði í Morgunblaðinu í gær. Ein sterkasta frásögnin af því gosi sem við upplifum nú var viðtal Rúv við bónda í Landbroti sem barðist fyrir lífi ánna sinna. Allar þessar myndir sem eru teknar og fréttir sem eru fluttar jafnóðum eru ómetanlegar heimildir, bæði fyrir þá sem á eftir okkur koma en líka fyrir okkur sjálf til að skilja betur hvað í því felst að búa á eldfjallaeyju.

Birtist sem pistill í Morgunblaðinu miðvikudaginn 25. maí 2011.

Margbreytilegt samfélag

Rasistar hafa skotið upp kollinum í íslenskum fjölmiðlum það sem af er ári og fengið þar dálítið rými. Þessir rasistar virðast sækja flestar sínar hugmyndir um eigið ágæti í afrek annars fólks sem svo vill til að hefur svipað litarhaft. Einn þessara yfirlýstu rasista boðar trú sína á vefsíðu sem tileinkuð er sköpun hinna „stórfenglegu hvítu karla".
Sá maður telur sér trú um að hann sé öðrum æðri vegna þess að Rembrandt málaði stórkostleg málverk, Verdi samdi hljómfagra tónlist og Thomas Edison var snjall. Þeir voru allir hvítir á hörund en þar með lýkur sennilega upptalningu á því hvað íslenski rasistinn á sameiginlegt með þeim.
Allavega hefur farið lítið fyrir því að hæfileikar þessara merkismanna hafi skilað sér niður kynstofninn til hans og alls óvíst að þeir væru sjálfir sammála því að þeirra eigin sköpunarverk segðu nokkuð til um tilvistarrétt fávíss Íslendings áratugum og öldum síðar.

Sem betur fer eru rasistar sjaldséðir fuglar hér á landi og málflutningur þeirra dæmir sig yfirleitt sjálfur, svo litaður af vanþekkingu og heimóttarskap sem hann er. Einn rasistanna sagði til dæmis að Ísland væri fyrir Íslendinga, vegna þess að Ísland hefði verið fyrir Íslendinga í upphafi og af hverju ætti það að breytast? Honum sást hins vegar yfir það að víkingarnir, hverra arfleifð hann vill svo gjarnan varðveita, voru alls ekki Íslendingar þegar þeir komu hingað og Ísland var alls ekkert fyrir einn eða neinn. Það var bara þarna.

Samfélagið sem hér byggðist upp á landnámsöld var fjölmenningarsamfélag þar sem fólk af ólíkum uppruna og með ólík tungumál og trú settist að í nábýli. Smám saman varð það einsleitara og jafnframt einangraðra. Einangrunin er það sem einna helst hefur íþyngt íslensku samfélagi í gegnum tíðina enda er það svo að í opnum samfélögum er velsældin jafnan mest en einna minnst í lokuðustu samfélögum heims. Má þar að nefna sem dæmi N-Kóreu. Innflytjendum hefur farið fjölgandi síðustu ár og líkt og hjá landnámsmönnunum sem komu hingað fyrst er það ákveðin samsuða af kjarki, ævintýrahug og þrá eftir betra lífi sem knýr fólk til að leita nýrra heimkynna.

Á síðum Morgunblaðsins síðustu daga sögðu innflytjendur frá sinni reynslu í íslensku samfélagi. Eins og gefur að skilja upplifa flestir margskonar erfiðleika við að aðlagast nýrri menningu en engu að síður voru þeir innflytjendur sem rætt var við allir sammála um að reynsla þeirra væri fyrst og fremst jákvæð og að Íslendingar mæti þeim með almennri vinsemd. Þessi vitnisburður er íslensku samfélagi mjög til hróss. Við búum við þá stöðu að fjölmenningin var lengur að teygja sig hingað en til nágrannalandanna, enda Ísland efst á óskalista fæstra. Við getum því lært af mistökum annarra og gert betur og það munum við án efa gera svo lengi sem við höldum áfram að taka vel á móti öllum þeim sem vilja taka þátt í því að byggja hér upp blómlegt samfélag.


Birtist sem pistill í Morgunblaðinu miðvikudaginn 2. mars 2011.

Sumarstarfsmanninum að kenna

Í síðustu Vikulokum á Rás 1 fór fram öfugsnúin umræða. Fyrst var rætt af virðingu um unga fólkið sem leiðir byltinguna í Egyptalandi. Þegar talið barst að Íslandi var kvæði hinsvegar undið í kross og talað niður til ungs fólk á vinnumarkaði, nánar tiltekið í fjölmiðlastétt. Það er ekki nýtt að talað sé af lítilsv

irðingu um sumarstarfsmenn í öllum stéttum og þeir sagðir vitlausir krakkar. Jóhanna Kristjónsdóttir kvartaði undan því að íslenskir fjölmiðlar gætu ekki tekið gagnrýni. Svo klykkti hún út með

því að Morgunblaðið liði fyrir að þar væri enginn blaðamaður með reynslu heldur eintómir sumarstarfsmenn sem ekkert vissu.

Til að gagnrýni sé marktæk þarf hún líka að vera réttmæt. Í íslenskum fjölmiðlum er margt sem má bæta og þar er Morgunblaðið sannarlega ekki undanskilið. Ef Jóhanna vill að gagnrýnin skili breytingum þarf hún þó að beina spjótum að einhverju öðru en vanhæfni unga fólksins á fréttadeild Morgunblaðsins, þar sem 38% blaðamanna eru yfir fimmtugu og bæði meðalaldur og miðaldur er um fertugt. Auk þess er alveg ljóst að það voru ekki ungir sumarstarfsmenn sem keyrðu þetta samfélag í þrot. En það er kannski önnur saga.

Birtist sem Ljósvakapistill í Morgunblaðinu fimmtudaginn 17. febrúar 2011

Tíminn líður, trúðu mér

Nú er miðvikudagur sem þýðir að á morgun er fimmtudagur og svo fer að líða að helgi. Vikulegri helgi. Flestir hafa vanist því að svona gangi tíminn sinn gang, nema nývaknaðir útvarpsmenn. Þegar síga tekur á seinni hluta vikunnar má heyra að sumir útvarpsmenn eru alltaf jafnstandandi hissa á því að tíminn líði. „Góðan og blessaðan daginn, það er heldur hryssingslegt veðrið á þessum...fimmtudagsmorgni! Haaaa, fimmtudagur? Trúirðu þessu, það er bara kominn fimmtudagur?!" segir útvarpsmaðurinn við kollega sinn sem situr alveg jafnsleginn við næsta hljóðnema. „Já, það er nefnilega fimmtudagur. Þetta er ótrúlegt og bráðum verður þessi vika bara búin!" svarar sá og kann enga skýringu á þessari furðu, ekki frekar en í vikunni sem leið þegar fimmtudagur kom líka allt í einu eins og skrattinn úr sauðarleggnum. Síðustu daga hvers mánaðar verður hissan svo ennþá meiri þegar ljóst er að mánaðamót eru, öllum að óvörum, yfirvofandi. „Janúar er bara að verða búinn, trúirðu þessu?" heyrist væntanlega oft næstu morgna. Þegar kemur að áramótum finn ég þó til samkenndar með útvarpsmönnum, því þá verð ég líka alltaf svolítið hissa.

Birtist sem Ljósvakapistill í Morgunblaðinu miðvikudaginn 26. janúar 2011

Hugarfar

Ég er í þeim hópi, ásamt sennilega allri þjóðinni, sem sökkti sér í fréttalestur í kjölfar hrunsins. Áður þótti mér fátt óáhugaverðara en viðskiptafréttir eða hagfræði og fylgdist aðeins með pólitíkinni upp að vissu marki.

Þegar allt skall á var ég hinsvegar límd við hvern einasta fréttatíma í marga mánuði, tætti dagblöðin í mig og hékk svo yfir netumræðum um hrunið þar til augun urðu blóðhlaupin og brjóstið svo fullt af réttlátri reiði að það varð erfitt að festa svefn. Sjaldan fannst mér hafa skipt meira máli að vera virkur þjóðfélagsþegn, veita stjórnvöldum aðhald, vera með á nótunum og beita gagnrýninni hugsun.

Og áfram halda fréttirnar en á vissum tímapunkti sprakk úthaldið hjá mér. Það er takmarkað hversu mikið maður endist við að fylgjast öllum stundum með svartsýnum fréttum um bölvanlegt ástand. Það er takmarkað hversu lengi maður þoli að sveiflast stöðugt á milli bjartsýni, eins og mér tókst að byggja upp hjá sér milli stríða, og neikvæðni sem helltist yfir mig aftur þegar ný holskefla kom af leiðindafréttum.

Að því kom að taka þyrfti ákvörðun um hvorum megin við línuna ætti að ná andlegu jafnvægi og það gerði ég upp við sig í vor.

Ég ákvað að spila með bjartsýna liðinu. Frá og með maímánuði tók ég þá stefnu að gera lífið skemmtilegt og með góðri hjálp frá íslenskri náttúru og yndislegu sumarveðri gekk það eftir. Ég hef sjaldan átt ánægjulegra sumar en í ár og er alveg hætt að taka svartsýnar slagsíður. Þar sem þessi áætlun gekk svona vel eftir hef ég líka tekið formlega ákvörðun um að lífið eigi að vera mjög skemmtilegt í vetur og er þegar byrjuð að leggja línurnar að því að kom þeirri áætlun í framkvæmd.

Hluti af því er að fylgjast af jafnaðargeði með fréttum en standa svo upp án þess að láta þær eyðileggja fyrir sér daginn og njóta þess að vera til.

Ísland vs. Fjarskanistan

Ég hef látið það fara í taugarnar á mér síðan kreppan skrapp á, og reyndar áður líka, þegar tekið er viðtal við Íslendinga sem eru nýkomnir heim frá Afríku og eru uppvægnir að fræða okkur hin um hvað okkar vandamál séu mikið hjóm í samanburði svo við eigum að hætta þessu væli. Þetta er í grunninn alveg rétt, en þetta fólk er ekki að fræða mig um eitthvað sem ég ekki veit auk þess sem ég kýs að miða kröfur mínar til velferðarríkisins hér ekki við þriðja heims ríki.

Núna er ég nýkomin heim eftir stuttan skreppitúr til Bonn í Þýskalandi þar sem ég tók þátt í málstofu fyrir unga blaðamenn, samhliða ráðstefnu á vegum World Health Organization um umhverfis- og heilbrigðismál. Og ég get ekki neitað því að ég sný aftur úr þessari ferð ekki alls kostar laus við einmitt þessa tilfinningu. Ég fór þarna með það í huga að við Íslandi blasi nú ýmis ný vandamál vegna aðstæðna og fróðlegt væri að bera það saman við stöðu annarra landa. Þegar á reyndi fannst mér ég þó í raun hafa lítið til málanna að leggja því svo ólíku var saman að jafna.

Margir hlutar stjórnsýslunnar er enn í Bonn, s.s. umhverfisráðuneyti Þýskalands þar sem málstofan okkar var haldin

Í þetta skiptið hitti ég fólk frá nokkrum löndum sem ég hef ekk haft kynni af áður, þ.e.a.s fjarskanistan löndunum í Mið-Asíu. Þarna voru ungir blaðamenn frá Kazakhstan, Kyrgizstan, Uzbekistan og Tajikistan. Auk þess Armeníu, Albaníu, Bosníu og Herzegóvínu, Búlgaríu, Eistlandi, Þýskalandi, Ítalíu, Litháen, Noregi, Moldóvíu, Rússlandi, Makedóníu og Bandaríkjunum.

Sjálf þrífst ég á svona alþjóðasamskiptum eins og ég hef eflaust áður talað um á þessu bloggi. Mér finnst fátt skemmtilegra en að sitja með hópi fólks frá ólíkum löndum og bera saman löndin okkar, bakgrunn og viðhorf. Við slík tækifæri lærir maður alltaf eitthvað nýtt en yfir gnæfir sú notalega tilfinning að alltaf á maður nú ótrúlega margt sameiginlegt með fólki sama hvaðan það er úr heiminum. En mikið virtust vandamál Íslands smávægileg í samanburði við þau vandamál sem kollegar mínar í Austur-Evrópu og Mið-Asíu eiga við að etja.

Nokkrir kollega minna ræða saman á málstofunni

Þau Lyudmila og Bakhrom frá Úzbekistan skýrðu t.d. frá því hve erfitt er fyrir þau að fjalla um háa tíðni barnadauða vegna þess að ríkisstjórnin meinar fjölmiðlum að nefna neinar tölur að segja hversu stór vandinn er. Svipaða sögu sagði Galiya frá Kazahkstan, þar sem yfirvöld buðu Írönum að koma endilega og dömpa öllum kjarnorkuúrganginum sínum í sveitirnar ef þá langaði til. Galiya og aðrir ungir blaðamenn gagnrýndu stjórnvöld harðlega fyrir þetta og voru í kjölfarið handtekin. Mengað vatn er stórt vandamál í mörgum þessum löndum, t.d. Litháen, þótt maður sé gjarn á að hugsa bara um Afríku í því samhengi. A.mk. 13 þús evrópsk börn deyja árlega vegna þess að þau hafa ekki aðgang að hreinu drykkjarvatni. Flestir eiga blaðamennirnir frá þessum löndum í endalausa glímu við ríkisstjórnina um upplýsingagjöf. Þeir ýmist fá ekki í hendur eða mega ekki birta tölur um loftmengun vegna umferðar, dauðsfalla vegna skemmdra matvæla o.s.frv. Mér fannst ég einstaklega bláeygð í samanburði með minn íslenska bakgrunn.

Á kvöldin skemmtum við okkur svp í kokteilboðum borgarstjórnar Bonn og WHO, nýttum okkur ókeypis áfengi eins og maður gerir auðvitað þegar maður er ungur, spiluðum foosball á pöbbum og ödduðum hvort öðru á Facebook. Lík en samt svo ólík.

Beygingarmynd dagsins: drasls

Mestu mótmæli frá 1949

Mig grunar að margir hafi kannski skekkta mynd af mótmælunum miklu við Alþingi í gær. Þess vegna langar mig að lýsa hvernig þetta horfði við mér. Ég var þarna á vegum vinnunnar að fylgjast með frá því kl. 12:45 og til rúmlega 16, í næstum fjórar klukkustundir. Það kom mér fyrir það fyrsta á óvart hversu ótrúlega margir mættu, hversu þrautseigt fólk var og hversu friðsamlega þetta fór fram lengst framan af.
Það fyrsta sem ég veitti athygli var breitt aldursbil. Það var mjög mikið af eldra fólki þarna mætt með potta og skeiðar, flautur og hrossabresti (hvar fær fólk alla þessa hrossabresti?). Fæstir voru grímuklæddir. Þannig hefur það verið á mótmælafundunum á laugardögum, en ég hafði frekar átt von á því að þarna yrði ungt fólk í miklum meirihluta. Svo var ekki.

Það voru liðnar um tvær klukkustundir áður en kom til nokkurra stympinga. Fram að því stóð lögreglan frekar róleg og fylgdist með. Ég tók nokkrum sinnum tal við lögreglumenn sem tóku allir undir það að mótmælin væru á mjög friðsamlegum nótum. Eins sá ég marga mótmælendur á spjalli við lögreglu í mesta bróðerni. Í rauninni stóðu bæðu mótmælendur og lögregla sig vel í þessari samvinnu. Þarna var enginn sem leiddi mótmælin, enginn sem tók til máls eða skipulagði aðgerðir, en það var samt greinilegt að fólk var mjög samstillt. Þegar hópurinn, sem þá var sennilega e-ð í kringum 2.000, tók að dreifa sér umhverfis húsið fylgdi löggan þeim eftir en skipti sér lítið af fólki. Enda var greinilega ekki verið að skemma neitt eða brjóta, það eina sem var kastað voru snjóboltar, og rúður glerskálans voru lamdar að utan með flötum lófum til þess eins að framleiða hávaða, ekki til að brjóta. Það tókst líka. Hávaðinn. Það var barið á trommusett, fötur, potta og hjólbörur. Það var eiginlega bara rífandi stemning og ekki séns að þingfundur hafi verið ótruflaður.

Ég fylgdist með þegar piparúðinn fór að fljúga í Alþingisgarðinum. Þá var fólk búið að vera þar í um klukkustund og frá því þar sem ég stóð, við garðvegginn, gat ég ekki séð að það hefði orðið nein stigmögnun. Þess vegna skildi ég ekki alveg hvað krafðist þess að löggan breytti allt í einu um taktík og úðaði fólk, en ég get samt ekki fullyrt um það sem gerðist í "fremstu víglínu". Það má vel vera að þar hafi einhverjir kastað grjóti eða gert annað sem kallaði á þessi viðbrögð, en hópurinn í heild var ennþá að hegða sér á sama hátt og í tvær klukkustundir á undan.

Ég varð hinsvegar svekkt þegar þessi eðlisbreyting varð á mótmælunum, því um leið og kemur til átaka við lögreglu þá hætta mótmælin að snúast fyrst og fremst að ríkisstjórninni og verða allt í einu "við á móti löggunni". Það finnst mér leiðinlegt því um það snýst þetta ekki, löggan ber enga ábyrgð á ástandinu hérna. Piparúðanum var beitt nokkrum sinnum og mótmælendur skiptu snjóboltum út fyrir egg og Ab-mjólk. Samt sauð í raun ekki verulega upp úr, a.m.k. þannig að sá mikli fjöldi fólks sem var í rólegri kantinum sá enga ástæðu til að fara. Það voru margir sem fylgdust með á hliðarlínunni en sýndu stuðning sinn greinilega með nærverunni. Ég var síðan ekki þarna um kvöldið svo ég get ekki sagt til um hvernig mótmælin voru þá, en það eina sem mér fannst verulega leiðinlegt að heyra af var að málningu hefði verið kastað á Alþingishúsið. Oslóartréð mátti alveg missa sín og hefði hvort eð er brátt verið tekið niður svo þar var enginn skaði skeður.

Það sem mig langar að koma á framfæri með þessu er að þeir sem finna sig ekki í því að öskra eða vera með læti, geta samt ekki notað það sem afsökun fyrir að láta ekki sjá sig. Allir sem á annað borð eru ósáttir geta fundið sinn stað í þessum mótmælum, því þarna er fólk af öllum stærðum, gerðum og aldri. Að stærstum hluta eru þetta friðsamar aðgerðir, þótt pústrar verði í litlum hópum, og þær skila árangri til lengri tíma litið. Það er augljóst mál að ríkisstjórnin mun leysast upp á þessu ári og líklega fyrr en seinna. Það er ekki hægt að líta hjá þeirri staðreynd, sama hvort maður vill það eða ekki, því svona getur þetta ekki haldið áfram lengi. Margir héldu því fram að mótmælin væru búin þegar fækkaði í þeim yfir jólin, og hlakkaði í sumum. Þeir sömu þurfa nú að éta það ofan í sig, þetta hefur stigmagnast og mun halda áfram að stigmagnast þar til eitthvað gerist.

Mæli m.a. með þessum stutta pistli eftir Þröst Helgason, kollega minn á Mogganum (smella til að stækka):

Jólaföndrið í ár

Jólaföndrið komst á fullan skrið á Freyjugötunni í gær. Kransarnir eru komnir í gluggana og við Önni mauluðum piparkökur og hlustuðum á jólalög með skærin og límstiftið á lofti. Við vorum samt ekki að búa til neina jólasveina úr bómull og klósettpappírsrúllum, þótt föndrið okkar hafi verið álíka kreppulegt en með bókstaflegri hætti. Við ákváðum nefnilega að gera úrklippubók um þetta ótrúlega tímabil síðustu tveggja mánaða þegar efnahagur Íslands hrundi. Fyrir utan hvað þetta hefur verið sögulegur tími almennt þá hefur hann náttúrulega líka verið fróðleg reynsla fyrir okkur sem unga blaðamenn. Sannarlega hefur ekki verið nein gúrkutíð fyrstu mánuðina mína í fastráðningu.

Jólahreingerningin kallar á að blaðabunkinn verði sendur í endurvinnsluna sem fyrst svo við ákváðum að drífa í þessu áður. Við byrjuðum að líma inn í úrklippubókina í tímaröð frá forleiknum 30. september en föndrið strandaði þegar við fundum hvergi Moggann þann 7. október. Það væri ófyrirgefanlega gloppa í svona bók, því 7.október var stór fréttadagur, dagurinn eftir "Guð blessi Ísland" og neyðarlögin. Það reddaðist þó því í gærkvöldi fórum við í hangikjötsboð til foreldra Önna þar sem hann dembdi sér í blaðabunkann í bílskúrnum og fann 7. október. Jólaföndrið hélt því áfram þegar við komum heim á miðnætti og bókin er óðum að taka á sig heildarmynd. Við kunnum sko að skemmta okkur á laugardagskvöldi.

Útrásarvíkingarnir

Ég sá þessa úrklippu á Facebook um daginn og langar til að halda henni til haga hér.

Little did we know að þessir milljarðar sem Sigurjón mokaði hlæjandi undir velmegunarsvuntuna á sér hvíla nú á lífeyri ömmu minnar og baki ófæddra barna minna. Takk Sigurjón, ég vona að þú fáir feitan árangurstengdan bónus fyrir þennan stórkostlega árangur. Það tók 5 ár fyrir örfáa menn, og skoffínin sem áttu að hafa stjórn á þeim, að keyra bankana í þrot og þjóðina um leið. Það er sannarlega ótrúlegur árangur. Landráð af gáleysi er líklega réttasta lýsingin.

Það er þó gott að þjóðin hefur eitthvað að halla sér að

Það var víst metsala í rjómaís um helgina

Koma svo

Ég held að íþróttafréttamenn í sjónvarpsfréttum á Rúv þurfi að fara að kynna sér aðrar samtengingar en “en”. Þetta er farið að verða svolítið þreytandi strákar.

Tóma tunnan

Ég held því fram að ef ekki væri fyrir útþenslu moggabloggsins hefði klámliðinu aldrei verið úthýst þarna um daginn. Að sama skapi hefði Uwe E. Reinhardt ekki séð sig knúinn til að biðjast afsökunar í dag, vegna viðbragða búralegra Íslendinga sem skilja ekki að satíran er ekki á okkar kostnað. Fólk fer bókstaflega hamförum í þessu bloggsamfélagi og tekur sjálft sig svo alvarlega að það hálfa væri nóg. Mér fannst spaugilegt þegar Kazakstanar fóru á límingunum yfir Borat og áttuðu sig ekki á að Bandaríkin voru hið raunverulega skotmark, en núna bregðast Íslenskir moggabloggarar við með sömu viðkvæmni, og jafnvel vissum hroka gagnvart Íran.

Fyrir utan það að þessi grein er skrifuð fyrir háskólavefrit og ber að taka með þeim fyrirvara; það er ekki eins og þetta sé leiðari NY Times. Það væri því óskandi að þessir bloggarar gætu slakað aðeins á, áður en þeir rjúka til og senda hótunarbréf til Bandaríkjanna, og bloggað svo um eitthvað sem þeim sjálfum dettur í hug.

Beygingarmynd dagsins: Hrumustum

Meira um "bad publicity"

Símsvari Glitnis:

"Góðan dag, þú ert komin í samband við Glitnir".

--------------------------

Og viðbót við færsluna hér að neðan: Yfirlýstur markhópur Coke Zero er víst karlmenn á aldrinum 15-35 ára. Ef ég væri sjálf karlmaður eldri en 15 ára þætti mér Vífilfell gera heldur lítið úr vitsmunum mínum með því að ætla að höfða svona til mín, enda er eins og slagorðin hafi verið þróuð af 14 ára smástrákum. Það er eins og Coke sé að forheimska sig til að fara niður á (áætlað) plan markhópsins. Ég trúi því varla að þroskaðir karlmenn sem komnir eru af gelgjunni hrífist með slagorðum eins og "Afhverju ekki konur og ZERO skoðanir?", "Af hverju ekki konur og ZERO bílpróf?" eða "Af hverju ekki stöðumælaverðir með ZERO prik í rassgatinu?".
En auðvitað er ég að falla í gryfjuna með því að pirra mig á þessari hallærisherferð og láta "ögrunina" ná til mín.

The Coke Side of Life

Nýja Coke Zero auglýsingaherferðin virkar ekki neysluhvetjandi á mig. Það er kannski ekki nema von, þar sem ég er líklega ekki í markhópnum. Miðað við þessar auglýsingar virðist Coke Zero eiga að höfða til ungra karlmanna, hugsanlega þeirra sem finnst Diet Coke bara vera drykkur fyrir fegurðardrottningar. (Sjálf sé ég Diet Coke frekar sem drykk masókista, því það er algjört skólp.)

Í gegnum tíðina hefur mér þótt auglýsingataktík Coca Cola mjög vel heppnuð, sérstaklega í samanburði við aðalkeppinautinn. Pepsi byggir sínar herferðir gjarnan á því að fá súperstjörnur eins og Beckham og Britney til að vera andlit sitt útávið. Gegnumgangandi þema hjá Coke hefur hinsvegar verið samkennd og hópstemning með skilaboðunum “drekktu kók og njóttu þess hvað lífið er yndislegt”. Klöppum fyrir þeim auglýsingarnar fyrir Coke Light finnst mér t.d. alveg frábærar, að ógleymdri hilltop auglýsingunni sem er líklega með þeim frægari:



Með nýju Zero auglýsingunum finnst mér Coke hafa brugðist bogalistin, með hundleiðinlegri og jafnvel gelgjulegri nálgun. Þeim hefur ekki tekist að sannfæra mig um að Coke Zero muni gera líf mitt nokkuð yndislegra og mun ég því ekki eyða peningunum mínum í það.

Eins og konur eiga að vera

Á síðu 38 í Fréttablaðinu í dag er sagt frá könnun sem leiddi í ljós að breskar konur séu með stærstu brjóstin en ítalskar þau minnstu. Ekki er tekið fram hver viðmiðunarhópurinn er; eru þær bresku með stærstu brjóstin í heiminum? Í Evrópu? Í hópi viðskiptavina Triumph undirfata? (Sem gerðu könnunina).
Niðurstaðan er allavega sú að yfir 50% breskra kvenna noti D-skálar, en tæp 70% ítalskra kvenna noti B-skálar. Fréttinni fylgir mynd af drottningunni sjálfri, Sophiu Loren og blaðamaður ályktar að hún sé “væntanlega ekki sátt við útkomu samlanda sinna”.

Það er náttúrulega alveg rétt, Sophia Loren ætti að skammast sín fyrir þessa arfaslæmu frammistöðu ítalskra kvenna. Þær ættu nú að sjá sóma sinn í því að gera eitthvað í málunum og láta stækka á sér brjóstin.

Sophia Loren, frá þeim tíma þegar líkamshár kvenna þóttu ekki ógeðsleg.

Mitt innlegg í umræðuna

Mér finnst Steingrímur Sævarr sætari en Þórhallur.

Beygingarmynd dagsins: útúrdúr

Moggablogg

Mér er farið að leiðast fítusinn þar sem bloggarar setja link á sjálfa sig við fréttir á mbl.is. Í grunnin er þetta ekki slæm hugmynd enda getur verið áhugavert að heyra ólíkar skoðanir lesenda. Sumir hinsvegar misnota þennan möguleika algjörlega til að trana sjálfum sér fram. Þegar maður fer inn á síður þeirra bloggara og skrollar niður sést að þetta er eitthvað sem þeir stunda grimmt; hver einasta færsla hjá þeim er tengd frétt á mbl þótt þeir hafi ekkert fram að færa. Mér finnst eins og Mbl styrki þetta fólk í að troða skoðunum sínum upp á mig, með því að leyfa þeim að auglýsa síðuna sína við hlið fréttanna undir formerkjunum “Jón Jónsson, vitleysingur úti í bæ, hefur þetta um málið að segja.” Þannig verða þessir rað-frétta-bloggarar að einhverjum sjálfskipuðum fréttaskýrendum sem tengja sjálfa sig við fjöllesnustu vefsíðu landsins og egóið þeirra hrópar “Sjáðu mig! Sjáðu mig!” á meðan þeir rúnka sér yfir teljaranum sínum.

Þetta fólk tekur bloggin sín mjög alvarlega og virðist vera þeirrar skoðunar að blogg eigi að vera n.k. pólitískur refsivöndur. Sjálf er ég hrifnari af bloggum í afslappaðri stíl, sem veita skemmtilega sýn á hversdagslega hluti, segja gamansögur eða skrýtnar pælingar, í bland við pólitíkina.

Beygingarmynd dagsins: afslappaðastrar

Kvenfyrirlitning

Þegar fjöldamorðin í Amish þorpinu voru framin fyrir nokkrum vikum vakti það athygli mína að morðinginn sleppti strákunum úr skólastofunni en hélt bara stelpunum eftir. Ég velti því fyrir mér hvaða hvatir hefðu legið þar að baki, hvers vegna hann vildi bara drepa stelpur. Svarið var ekki að finna í fréttum af málinu og ég velti þessu svo sem ekki meira fyrir mér. Ekki fyrr en ég las á bloggi þýðingu greinar úr NY Times og áttaði mig á því að ástæðan virðist vera svo augljós að enginn hafi nennt að vekja máls á því.
Ég ætla að birta hérna þann hluta úr greininni sem mér fannst áhugaverður:

-------------------------------------------------------------------

Nýlega voru gerðar skotárásir á nemendur í tveimur skólum í Bandaríkjunum, annars vegar í barnaskóla Amish fólks í Pennsylvaníu og hins vegar í menntaskóla (Platte Canyon high scool) í Bailey Colorado. Í báðum tilvikum aðskildu morðingjarnir stelpur frá strákum og réðust svo eingöngu á stelpurnar.

Í Amish skólanum var skotið á tíu stelpur og fimm þeirra dóu. Í Colorado dó ein stelpa, fimm lifðu af, þær höfðu allar verið beittar kynferðisofbeldi.

Í allri fjölmiðlaumfjölluninni í kjölfarið var lítið um það fjallað að aðeins var ráðist á stelpur. Ímyndið ykkur að vopnaður maður hefði farið inn í skóla og skipt krökkunum eftir kynþætti eða trú, og skotið svo bara svörtu krakkana. Eða bara hvítu krakkana. Eða bara gyðingana.

Það hefði allt orðið vitlaust. Þjóðin hefði fyrst hrokkið í kút af hryllingi og sett svo í gang átak til að koma í veg fyrir að fordómar gætu birst með svo ógnvekjandi hætti. Og enginn hefði velkst í vafa um að árásin væri glæpur sprottinn af hatri.

Ekkert slíkt gerðist nú vegna þess að þetta voru bara stelpur, og við erum orðin svo vön að búa í samfélagi sem er svo gegnsósa af kvenfyrirlitningu, að ofbeldi gegn konum er viðtekin staðreynd. Frásagnir af nauðgunum, morðum og misþyrmingum á konum á öllum aldri eru uppistaða frétta og jafn kunnuglegar og veðurfregnir.

-------------------------------------------------------------------

Upprunalegu greinina úr NY Times má finna hér og hér.
Íslensku þýðinguna sem ég rakst á má finna hér.

Restin af greininni finnst mér ekki alveg nógu vel heppnuð, en þessi upphafspunktur er mjög góður. Það er skrýtið að ekkert hafi verið rætt að í báðum þessum tilfellum voru bara stelpur teknar fyrir, einungis vegna þess að þær eru stelpur. Það virðist sem ofbeldi sem beinist gegn konum sem hóp sé svo viðbúið að það sé varla ástæða til að ræða það sérstaklega lengur.

Boston

Í Kastljósinu síðastliðinn fimmtudag kom fram skemmtileg þýðingarvilla í textanum, þegar Dilana næstum-Rockstar var spurð hvers vegna hún bæri hálsmen með nafni Magna.

"A few weeks ago I was in the bottom three for the first time and I was so nervous," svaraði Dilana. "And Magni took it off his neck and put it on me and said "You're going to do great."

í textanum stóð:

"Fyrir nokkrum vikum kom ég til Boston í fyrsta skipti, og ég var svo spennt og kvíðin að Magni tók af sér festina og setti á mig með þeim orðum að allt gengi vel."

Morgunútvarp Rásar 2

"...og við höfum komið víða við..."
"Nú við höfum verið hérna síðan hálfsjö í morgun og komið víða við..."
"Þá er morgunútvarpinu lokið í dag en við höfum komið víða við..."
"...já við komum svo sannarlega víða við í morgun."
"...og þá er bara komið að lokum hjá okkur en ef við förum aðeins yfir það sem við höfum gert í dag þá er óhætt að segja að komið var víða við"

Beygingarmynd dagsins: Rús